Ngành Cơ học vật rắn biến dạng Việt Nam phải giải quyết bằng được những đòi hỏi của phát triển và thích nghi với biến đổi khí hậu

Cập nhật ngày: 09/08/2015
        Xem với cỡ chữ    

(ictdanang) - Theo GS.TSKH.NGND Đào Huy Bích - Chuyên gia hàng đầu về Cơ học vật rắn biến dạng, Phó Chủ tịch Hội Cơ học Việt Nam, thành viên Hội đồng Chức danh Giáo sư Nhà nước ngành Cơ học – ngành khoa học cơ học vật rắn biến dạng đã có những bước phát triển đáng mừng.

Tuy các công trình nghiên cứu còn phân tán, chưa có công trình nào tiêu biểu, nổi bật trong giải quyết các đòi hỏi, yêu cầu của công cuộc xây dựng và phát triển đất nước; song, toàn ngành đã và đang tiệm cận, tiếp cận các vấn đề thời sự mà giới khoa học, các chuyên gia trong nước lẫn quốc tế đã và đang và quan tâm.

Đặc biệt là các vấn đề thời sự chuyên ngành, các khía cạnh mới về học thuật lẫn thực hành mà bối cảnh, tình hình đất nước đang đặt ra trong giai đoạn công nghiệp hoá-hiện đại hoá, giai đoạn hội nhập…

 

Ứng dụng công nghệ in 3D tạo hình được giới thiệu tại không gian “Triển lãm sản phẩm khoa học” Hội nghị khoa học toàn quốc Cơ học vật rắn biến dạng lần XII-2015.

-Ảnh: T.N.

 

Ngày 7/8/2015 tại Đại học (ĐH) Duy Tân đã chính thức diễn ra Hội nghị khoa học toàn quốc Cơ học vật rắn biến dạng lần XII-2015 – do Hội Cơ học vật rắn biến dạng Việt Nam, phối hợp cùng ĐH Duy Tân tổ chức – với sự tham gia của đông đảo các nhà nghiên cứu, các giảng viên đến từ các viện, các trường ĐH, trung tâm nghiên cứu chuyên ngành trên cả nước.

“Việt Nam chúng ta cũng đã đăng cai tổ chức Hội nghị khoa học quốc tế về cơ học vật rắn biến dạng, mở ra khả năng trao đổi, học hỏi, nâng cao năng lực chuyên môn để củng cố các nghiên cứu cơ bản cũng như nghiên cứu ứng dụng theo xu thế “kết cấu mới-tính toán mới-phương pháp tiếp cận cũng phải mới”. Trước sự phát triển mạnh mẽ của việc nghiên cứu ứng dụng cơ học vật rắn biến dạng trên thế giới và khu vực mà chúng ta đã cảm nhận được, xu thế rất yếu là nâng chất lượng đầu ra từ bậc đại học đến sau đại học. Đến nay, luận án nghiên cứu sinh Việt Nam làm luận án Tiến sỹ chuyên ngành (cơ học vật rắn biến dạng) bắt buộc phải công bố bài báo khoa học không chỉ trên Tạp chí chuyên ngành quốc tế; mà phải công bố trên các tạp chí thuộc ISI” - GS.TSKH.NGND Đào Huy Bích nhấn mạnh thêm.

 

ISI là chữ viết tắt của Institute for Scientific Information, tức Tổ chức Viện Thông tin khoa học Hoa kỳ. ISI Hoa Kỳ thực hiện xét chọn chất lượng của các tạp chí trên thế giới một cách khắt khe và kỹ lưỡng để đưa vào cơ sở dữ liệu của họ. Mặc dù vẫn còn có những ý kiến chưa thống nhất, nhưng ISI vẫn là một trong rất ít cách phân loại được thừa nhận và sử dụng rộng rãi khi bàn luận về chất lượng khoa học của các công trình nghiên cứu. Liên hợp quốc, các Chính phủ và các Tổ chức quốc tế thường sử dụng thống kê của ISI trong quản lý và hoạch định các chính sách khoa học, kỹ thuật. Các thống kê và đánh giá về khoa học, công nghệ và kỹ thuật nếu không theo ISI thì bị lệch so với thống kê quốc tế.

ISI lúc đầu (năm 1960) chỉ bao gồm tập hợp SCI (Science Citation Index) với khoảng khoảng 4.000 tạp chí khoa học tự nhiên, kỹ thuật, công nghệ có chất lượng cao và truyền thống lâu đời nhất trên thế giới (http://science.thomsonreuters.com/cgi-bin/jrnlst/jlsubcatg.cgi?PC=K). Về sau SCI mở rộng thành tập hợp SCIE (Science Citation Index Expanded) với khoảng 7.000 tạp chí khoa học tự nhiên, kỹ thuật, công nghệ xuất bản từ năm 1900 đến nay (http://science.thomsonreuters.com/cgi-bin/jrnlst/jlsubcatg.cgi?PC=D). Hiện nay, ISI còn bao gồm tập hợp SSCI (Social Science Citation Index) với hơn 2.000 tập chí xuất bản từ năm 1956 đến nay và A&HCI (Arts & Humanities Citation Index) với hơn 1.200 tập chí xuất bản từ năm 1975 đến nay. Như vậy, ISI là tập hợp bao hàm cả SCI, SCIE, SSCI và A&HCI với tổng cộng khoảng 10.000 tạp chí khoa học có chất lượng cao, trong tổng số hàng trăm nghìn tạp chí "thượng vàng hạ cám" trên thế giới.

Chất lượng của các tạp chí ISI chủ yếu được đánh giá dựa trên qui trình kiểm duyệt để đăng bài và các thống kê về chỉ số được trích dẫn của các bài báo đăng trên tạp chí đó thông qua chỉ số ảnh hưởng (Impact Factor, IF). Các chỉ số khoa học từ nguồn ISI đã được Tổ chức xếp hạng đại học của Đại học Giao thông Thượng Hải (Trung quốc) sử dụng để đánh giá số lượng, chất lượng nghiên cứu khoa học và xếp hạng các trường đại học trên thế giới. Khi không có công bố các kết quả nghiên cứu trên các tạp chí ISI thì các trường đại học, các cơ sở nghiên cứu khoa học sẽ không bao giờ lọt được vào bảng xếp hạng quốc tế nào.

Năm 2014, lần đầu tiên Việt Nam có 2.200 bài báo công bố quốc tế trên các tạp chí ISI hàng đầu thế giới, vượt qua ngưỡng 2.000 bay báo được công bố quốc tế. Với con số công bố quốc tế này, Việt Nam đã vươn lên, xếp ở vị trí thứ 4 trong khu vực ASEAN, tạm xếp sau các nước Singapore, Malaysia và Thái Lan.

Trong Top 20 tổ chức (gồm 1 Viện Hàn lâm khoa học, 16 cơ sở giáo dục ĐH và 3 bệnh viện) có số lượng bài báo công bố quốc tế nhiều nhất Việt Nam, ĐH Duy Tân – đơn vị đăng cai tổ chức Hội nghị Khoa học toàn quốc Cơ học vật rắn biến dạng lần XII” xếp thứ 20 và là cơ sở giáo dục ĐH ngoài công lập duy nhất của Việt Nam lọt vào Top này.

(ảnh trong khung, ảnh trên: Giáo sư Tiến sĩ khoa học Vũ Xuân Quang - Phó Hiệu trưởng ĐH Duy Tân ; (ảnh tiếp theo) GS.TSKH.NGND Đào Huy Bích - Chuyên gia hàng đầu về Cơ học vật rắn biến dạng, Phó Chủ tịch Hội Cơ học Việt Nam, thành viên Hội đồng Chức danh Giáo sư Nhà nước ngành Cơ học, phát biểu tại Hội nghị. -Ảnh: T.N.

 

 

ĐH dân lập làm tốt thậm chí rất tốt nghiên cứu khoa học và công bố bài báo khoa học

Hội nghị khoa học toàn quốc Cơ học vật rắn biến dạng lần XII-2015, diễn ra tại ĐH Duy Tân đã nhận được 282 công trình khoa học đã được gửi tới hội nghị, trong đó có 200 báo cáo được trình bày trực tiếp tại 8 tiểu ban và 82 báo cáo treo.

Theo GSTS Trần Ích Thịnh – Chủ tịch Hội Cơ học vật rắn biến dạng Việt Nam – cho hay, cả hai dạng trình bày đều có giá trị như nhau, đều được trao đổi và đánh giá, sau Hội nghị đều được phản biện để duyệt đưa vào tuyển tập các công trình khoa học của Hội nghị.

Các báo cáo tập trung vào giải quyết các khía cạnh mới mang tính thời sự của lĩnh vực Cơ học Vật rắn Biến dạng mà giới khoa học quốc tế và trong nước đang quan tâm. Tiêu biểu như: Các vấn đề chung của Cơ học Vật rắn Biến dạng, Cơ học vật liệu - kết cấu composite, Động lực học công trình, Tối ưu hóa và độ tin cậy kết cấu, Các phương pháp thực nghiệm và công nghệ mới trong Cơ học, Đào tạo và giảng dạy trong lĩnh vực Cơ học Vật rắn biến dạng, Giải pháp, ứng dụng và kết nối doanh nghiệp…

Phát biểu khai mạc của GSTS Trần Ích Thịnh – Chủ tịch Hội Cơ học vật rắn biến dạng Việt Nam. -Ảnh: T.N.

Tại Hội nghị, Ban Tổ chức cũng đã dành không gian để các nhà khoa học, các giảng viên trong toàn quốc giới thiệu các sản phẩm nghiên cứu của mình trong không gian của góc “Triển lãm sản phẩm khoa học”.

ĐH Duy Tân đã tham gia Hội nghị với 9 báo cáo chuyên đề, gồm:

Vũ Mai Ba, Naili Salah và Nguyễn Vũ-Hiệu: Đánh giá sự ảnh hưởng của bề dày vật liệu đối với vận tốc truyền sóng siêu âm: áp dụng cho vỏ xương.

Vũ Mai Ba, Naili Salah và Nguyễn Vũ-Hiệu: Mô phỏng sự truyền sóng siêu âm trong môi trường không đồng nhất: áp dụng cho vỏ xương.

Nguyễn Thế Dương: Mô hình kỹ thuật tính toán độ bền lửa của tường gạch rỗng xây bằng vữa keo dán mỏng được phủ bởi lớp bảo vệ thạch cao - len đá.

Nguyễn Thế Dương, Bùi Quang Hiển và Phan Văn Tùng: Ảnh hưởng của số lượng hạt trong mô hình dự báo ứng xử của vật liệu đã bị biến dạng chảy bằng phương pháp phần tử hữu hạn dẻo tinh thể

Lê Công Duy và Phan Đình Thoại: Dao động của kết cấu khung phẳng nhiều tầng xét đến tính cản của vật liệu dưới dạng tham số khoảng.

Lương Tấn Lực, Đoàn Thế Tường và Nguyễn Thanh: Nghiên cứu phân chia cấu trúc môi trường địa kỹ thuật khu vực đồng bằng phố Đà Nẵng phục vụ xây dựng công trình ngầm.

Nguyễn Chiến Thắng, Dương Minh Châu and Trần Văn Đức: Investigation about Geo-Social Obstacles to CDIO Implementation in the Teaching of Applied Mechanics Courses at Duytan University.

Vũ Duy Thắng, Nguyễn Thành Dũng, Lê Cao Vinh và Phan Đình Thoại: Phân tích phần tử hữu hạn phi tuyến hình học của vỏ thoải composite nhiều lớp

Phan Văn Tùng, Bùi Quang Hiền và Nguyễn Thế Dương: Two-scale simulations based on crystallographic homogenization method of ultrafine-grained nickels processed by hot isostatic pressing

Khi Bộ Khoa học & Công nghệ đã công bố 20 tổ chức ở Việt Nam có nhiều công bố quốc tế nhất giai đoạn 2010 - 2014. ĐH Duy Tân đã có sự đóng góp lớn (đã nói ở trên) riêng lĩnh vực Cơ học vật rắn biến dạng, các Nghiên cứu sinh của trường đã đóng góp đến 12 bài báo công bố trên các tạp chí ISI.

GS.TS Nguyễn Văn Phó - Hội Cơ học Vật rắn Biến dạng Hà Nội phát biểu với các Nhà nghiên cứu trẻ.

-Ảnh: T.N

GS.TS Nguyễn Văn Phó - Hội Cơ học Vật rắn Biến dạng Hà Nội – cho rằng, trước đây dã tồn tại rất lâu quan niệm rằng: Chỉ có ĐH công lập mới tổ chức và triển khai được hoạt động nghiên cứu khoa học. Thực tế đã khác.

Cần nhìn nhận rằng: Với một môi trường kích thích sự say mê, tìm tòi, sáng tạo; thì nhà nghiên cứu nào cũng có thể đóng góp các đề tài, công trình phục vụ cho đời sống, cho phát triển. Bất luận môi trường đó là công lập lập hay dân lập.

Kỳ vọng ở những nhà nghiên cứu trẻ ; Kỳ vọng về sự thích nghi với tác nhân khôn lường của biến đổi khí hậu từ nhận mới đối với Cơ học vật rắn biến dạng

Hội nghị Khoa học toàn quốc Cơ học vật rắn Biến dạng XII-2015 là hoạt động học thuật lớn và ý nghĩa để các nhà khoa học trao đổi các kết quả nghiên cứu mới, giới thiệu và triển khai các ý tưởng khoa học của các cán bộ nghiên cứu, giảng dạy để góp phần xây dựng ngành Cơ học vật rắn biến dạng ngày càng phát triển, tiếp cận được những thành tựu khoa học tiên tiến của thế giới và vận dụng vào giải quyết các vấn đề liên quan đến cơ học do thực tiễn đất nước đặt ra.

Theo dõi tổng quan hội nghị từ phiên làm việc chung, đến không gian “Triển lãm sản phẩm khoa học” dành cho sản phẩm nghiên cứu mới và các phiên thảo luận chuyên đề, đặc biệt nếu bỏ một ít thời gian đọc kỹ tóm tắt đề tài cho hội nghị, nhiều đại biểu là “người ngoại đạo”, cũng nhận ra được “bức tranh toàn diện về nghiên cứu ứng dụng cơ học vật rắn biến dạng trên toàn quốc”.

Mà cơ học vật rắn biến dạng thì giải quyết các vấn đề khó của hàng ngàn, hàng chục ngàn công trình phục vụ dân sinh, phục vụ hiện đại hoá hạ tầng kỹ thuật đất nước, trong đó có các công trình ở các đảo tiền tiêu.

Ý nghĩa và sứ mệnh của ngành – theo hiểu biết của tác giả bài viết – vô cùng lớn.

 

Nhiều kỳ vọng về sự phát triển "vượt bậc hơn" của Ngành được gửi gắm cho giới Nghiên cứu trẻ.

-Ảnh: T.N.

 

“Có thể thấy trong 2 năm từ 2013-2015, các nhà khoa học của chúng ta đã công bố các báo cáo nghiên cứu khoa học, các công trình ứng dụng lẫn hoạt động đào tạo trong lĩnh vực Cơ học vật rắn biến dạng ở nhiều hình thức khác nhau, với một quy mô rất phong phú.

Tuy nhiên, nếu thẳng thắn nhận xét phải nói rằng, đội ngũ chúng ta vẫn còn thiếu tính tập trung để tạo nên những công trình nổi bật và đề tài công trình đó phải giải quyết những vấn đề nỏng bỏng, những đòi hỏi của chính đất nước mình” - GS.TSKH.NGND Đào Huy Bích nhấn mạnh lại lần nữa.

Và trong chia sẻ của mình tại diễn đàn Hội nghị, GS.TS Nguyễn Văn Phó - Hội Cơ học Vật rắn Biến dạng Hà Nội – đã gửi gắm nhiều kỳ vọng cho lớp cán bộ trẻ mà theo ông “đang dần chiếm ưu thế”, điều này cũng làm cho “Hội nghị khoa học toàn quốc Cơ học vật rắn biến dạng lần XII-2015 tại Đà Nẵng, là hội nghị đông nhất trong các lần hội nghị, đại biểu tham dự đến từ khắp các vùng miền của tổ quốc” và nhất là đến từ các trường ĐH, các Trung tâm nghiên cứu. Điều này cho thấy giáo dục Việt Nam đã “kết gắn được giữa đào tạo với nghiên cứu. Đây chính là nền tảng để phát triển ngành khoa học về Cơ học vật rắn biến dạng của nước ta”.

 

Hội nghị khoa học toàn quốc Cơ học vật rắn biến dạng lần XII-2015 tại Đà Nẵng, là hội nghị đông nhất trong các lần hội nghị, đại biểu tham dự đến từ khắp các vùng miền của tổ quốc.

 

Theo GS.TS Nguyễn Văn Phó, Cơ học vật rắn biến dạng “là ngành khoa học của ngày hôm qua, hôm nay và tương lai” bởi biến đổi khí hậu đã tác động thực sự đến cuộc sống của chúng ta và gây nên những xáo trộn, bất ổn lớn. Điều đó buộc con người phải nhận thức, phải tư duy lại và tính toán lại các vấn đề liên quan đến cơ học. Không chỉ thiên tai thuần tuý, mà còn có những vấn đề thiên tai bắt đầu từ thái độ, hành vi của chính con người. Đó là “nhân tai”. Và thiên tai hay nhân tai đều đặt ra thách thức với loài người, buộc chúng ta phải có một thái độ thích hợp.

T.Ngọc thực hiện
 

In Quay lại chia sẻ bài viết
Từ khóa:

Các tin khác